- Nhu cầu nhân lực chất lượng cho du lịch Việt Nam: Du lịch Việt Nam đặt mục tiêu đón 50 triệu khách quốc tế, đóng góp 15-17% GDP vào 2030, nhưng đa số nhân sự chưa đạt chuẩn quốc tế, thiếu kỹ năng quản lý bền vững và dịch vụ xuất sắc, đòi hỏi đào tạo chuẩn quốc tế.
- Bài học từ Thụy Sĩ: Thụy Sĩ vượt qua cạnh tranh bằng đầu tư vào đào tạo nhân lực, sản phẩm cao cấp, và quản lý bền vững, với các trường đào tạo danh tiếng, trong đó EHL Hospitality Business School – đơn vị hàng đầu, đào tạo đội ngũ nhân sự tinh tế, phục vụ khách toàn cầu.
- ST4SD mang tinh hoa Thụy Sĩ đến Việt Nam: Dự án ST4SD, do VNAT chủ trì, SECO tài trợ, triển khai đào tạo ba cấp độ qua EHL, linh hoạt, chi phí thấp, dễ dàng tiếp cận mọi nơi trên khắp đất nước, hướng đến chuẩn hóa nhân lực toàn quốc.
- Triển vọng bền vững: Chương trình nâng cao năng lực SMEs và cán bộ, nhân rộng mô hình qua hỗ trợ tài chính, PPP, giúp Việt Nam xây dựng thương hiệu du lịch bền vững, cạnh tranh toàn cầu.
Ngành du lịch Việt Nam đang vươn mình mạnh mẽ, nhưng để chinh phục đỉnh cao toàn cầu, cần một đội ngũ nhân sự sắc bén, sẵn sàng dẫn dắt xu thế bền vững. Dự án Du lịch Thụy Sĩ vì Phát triển Bền vững (ST4SD), được Chính phủ Thụy Sĩ tài trợ qua Tổng cục Kinh tế Liên bang Thụy Sĩ (SECO), do Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam (VNAT) chủ trì, cùng HELVETAS Việt Nam và CRED triển khai, đã mang đến một giải pháp chiến lược. Với sự tham gia của EHL Hospitality Business School – trường đào tạo quản trị khách sạn hàng đầu thế giới – Chương trình đào tạo Quản trị Du lịch và Khách sạn Thụy Sĩ hứa hẹn nâng tầm nhân lực, góp phần hiện thực hóa Chiến lược Phát triển Du lịch Việt Nam đến năm 2030 và xa hơn.
(Nguồn: Khoa Du Lịch – Đại học Văn Lang)
Việt Nam: Cần nhân lực chất lượng để đón đầu xu thế bền vững
Chính phủ Việt Nam đã đặt du lịch vào vị trí trung tâm của nền kinh tế. Nghị quyết 08-NQ/TW năm 2017 khẳng định du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn, cần phát triển bền vững, gắn với bảo tồn văn hóa và tài nguyên thiên nhiên. Luật Du lịch 2017 nhấn mạnh du lịch bền vững phải cân bằng lợi ích kinh tế, xã hội, môi trường, không làm tổn hại tương lai. Quyết định 147/QĐ-TTg năm 2020 vạch ra mục tiêu tham vọng: đến 2030, đón 50 triệu lượt khách quốc tế, đóng góp 15-17% GDP, đòi hỏi một lực lượng nhân sự đạt chuẩn quốc tế. Nghị quyết 82/NQ-CP năm 2023 tiếp tục thúc đẩy phục hồi du lịch, ưu tiên sản phẩm độc đáo và dịch vụ chuyên nghiệp.
Thực tế, ngành du lịch Việt Nam đã đạt những bước tiến đáng kể. Năm 2023, cả nước đón 12,6 triệu lượt khách quốc tế và 108 triệu lượt khách nội địa, đóng góp khoảng 8% GDP, được vinh danh là “Điểm đến Di sản hàng đầu thế giới” tại World Travel Awards 2022. Tuy nhiên, nhân lực vẫn là điểm nghẽn. Thiếu tư duy dịch vụ xuất sắc và kỹ năng quản lý bền vững khiến Việt Nam khó cạnh tranh với Thái Lan hay Singapore, đặc biệt trong việc phục vụ khách chi tiêu cao, đòi hỏi trải nghiệm cá nhân hóa. Nhân sự cấp trung và cao cấp khan hiếm, chưa quen với vận hành bền vững trong F&B, buồng phòng hay lãnh đạo chiến lược. Kinh nghiệm phát triển du lịch cộng đồng và sinh thái còn non trẻ, hạn chế khai thác tiềm năng tại các điểm đến trên toàn quốc.
Trong bối cảnh toàn cầu, du lịch bền vững là xu hướng không thể đảo ngược, được định hướng bởi tiêu chí GSTC, nhấn mạnh bảo vệ môi trường, tôn vinh văn hóa bản địa, và nâng cao trải nghiệm khách. Thụy Sĩ, với hệ thống đào tạo nhân lực và quản lý điểm đến xuất sắc, là hình mẫu lý tưởng. Việt Nam cần một chương trình đào tạo chuẩn quốc tế, chi phí hợp lý, để thu hẹp khoảng cách này, và ST4SD chính là câu trả lời.
Bài học từ Thụy Sĩ: Chất lượng hơn số lượng
Thụy Sĩ không chỉ là điểm đến du lịch nổi tiếng với dãy Alps hùng vĩ hay những thị trấn cổ kính, mà còn là biểu tượng của sự tinh tế trong quản lý và đào tạo nhân lực du lịch. Thay vì chạy theo số lượng, Thụy Sĩ chọn con đường chất lượng. Chính phủ phối hợp với khu vực tư nhân đầu tư mạnh vào đào tạo, phát triển sản phẩm du lịch cao cấp, và quản lý bền vững. Kết quả là Thụy Sĩ luôn luôn là điểm đến mơ ước của khách hàng khó tính nhất, từ giới thượng lưu đến những người tìm kiếm trải nghiệm độc đáo.
Bí quyết nằm ở chính sách nhà nước chủ động. Thụy Sĩ xây dựng mô hình quan hệ đối tác công-tư (PPP) hiệu quả, trong đó chính quyền, doanh nghiệp, và cộng đồng cùng chia sẻ lợi ích và trách nhiệm. Các ưu đãi thuế, hỗ trợ tài chính, và khuyến khích đào tạo nghề giúp doanh nghiệp nhỏ phát triển bền vững. Chính sách quản lý điểm đến tập trung bảo tồn tài nguyên thiên nhiên, như hạn chế xây dựng bừa bãi ở vùng núi Alps, hay bảo vệ văn hóa truyền thống qua các lễ hội địa phương. Những nỗ lực này không chỉ giữ chân du khách mà còn tạo việc làm ổn định cho người dân.
Điểm sáng lớn nhất của Thụy Sĩ là hệ thống đào tạo nhân lực. EHL Hospitality Business School, thành lập năm 1893 tại Lausanne, là minh chứng sống động. Liên tục 7 năm dẫn đầu QS World University Rankings về quản trị khách sạn, EHL không chỉ dạy kỹ năng mà còn hun đúc tư duy dịch vụ xuất sắc và trách nhiệm xã hội. Sinh viên EHL được đào tạo từ cách pha chế một ly cà phê hoàn hảo đến quản lý chuỗi khách sạn quốc tế, luôn đặt trải nghiệm khách hàng và giá trị bền vững lên hàng đầu. Các khóa học kết hợp thực hành tại khách sạn mô phỏng, nghiên cứu tình huống thực tế, và tiếp xúc với lãnh đạo ngành, giúp học viên sẵn sàng đối mặt với mọi thách thức. Mô hình này đã tạo nên đội ngũ nhân sự Thụy Sĩ được săn đón khắp thế giới, từ các khu nghỉ dưỡng 5 sao đến tổ chức du lịch quốc tế.
Thụy Sĩ cho chúng ta thấy rằng nhân lực chất lượng cao là chìa khóa để xây dựng thương hiệu du lịch bền vững. Một hướng dẫn viên không chỉ cần biết kể chuyện, mà phải hiểu cách biến câu chuyện thành trải nghiệm khó quên, đồng thời tôn trọng môi trường và cộng đồng địa phương.
Nguồn: EHL
ST4SD: Mang tinh hoa EHL đến Việt Nam
Dự án ST4SD là cầu nối đưa tinh hoa đào tạo Thụy Sĩ đến Việt Nam, với EHL là đối tác cốt lõi. Được SECO tài trợ, VNAT chủ trì, và HELVETAS Việt Nam cùng CRED triển khai, ST4SD nhắm đến mục tiêu chuẩn hóa nhân lực du lịch, giúp Việt Nam vươn lên trong chuỗi giá trị toàn cầu. Chương trình đào tạo Quản trị Du lịch và Khách sạn Thụy Sĩ được thiết kế với ba cấp độ – cơ bản, trung cấp, nâng cao – thời gian học linh hoạt, không quá một tháng mỗi cấp, phù hợp từ nhân viên mới đến quản lý cấp cao.
Ở cấp cơ bản, học viên được trang bị nền tảng về giao tiếp, vệ sinh, dịch vụ khách hàng, và vận hành bền vững, giúp nhân viên tại các điểm đến như homestay Hà Giang tạo ấn tượng đầu tiên với du khách. Cấp trung cấp dành cho quản lý và chủ doanh nghiệp nhỏ, tập trung vào quản lý F&B thân thiện môi trường, nghi thức khách sạn, và nhận thức văn hóa, ví dụ như thiết kế thực đơn giảm lãng phí tài nguyên. Cấp nâng cao hướng đến lãnh đạo tương lai, đào sâu về dịch vụ xuất sắc, lãnh đạo bền vững, và giao tiếp quản lý, giúp cán bộ xây dựng chiến lược dài hạn cho điểm đến. Nội dung chương trình được tùy chỉnh cho Việt Nam, nhấn mạnh dịch vụ cá nhân hóa và bảo tồn văn hóa bản địa, đáp ứng nhu cầu khách quốc tế khó tính và xu hướng du lịch sinh thái, cộng đồng.
Chương trình đào tạo Quản trị Du lịch và Khách sạn Thụy Sĩ nổi bật với chi phí hợp lý, phù hợp ngân sách doanh nghiệp vừa và nhỏ. Phương thức học linh hoạt gồm 80% trực tuyến qua Hệ thống Quản lý Học tập (LMS) của EHL và 20% thực hành trực tiếp, đảm bảo tiếp cận dễ dàng ngay cả ở vùng sâu vùng xa. Để đảm bảo tầm ảnh hưởng toàn quốc, chương trình được triển khai thông qua bốn cơ sở đào tạo tiên phong tại các trung tâm thành phố lớn: Đại học Kinh tế Quốc dân (Hà Nội), Đại học Văn Lang (TP.HCM), Học viện Mến khách IBH (Đà Nẵng), và Cao đẳng Du lịch Sài Gòn (TP.HCM). Trong giai đoạn thí điểm, 17 giảng viên Việt Nam đã được EHL đào tạo qua phương thức Đào tạo Huấn luyện Thực nghiệm Ứng dụng và Chuyển giao (Train the Trainer). Học viên nhận có cơ hội nhận chứng chỉ EHL sau mỗi cấp, khẳng định uy tín trên thị trường lao động quốc tế.
Điểm đặc biệt là chương trình không chỉ phục vụ khu vực tư nhân mà còn đào tạo cán bộ quản lý nhà nước, với mục tiêu nâng cao năng lực quản lý du lịch bền vững trên toàn quốc. Trong giai đoạn thí điểm, ST4SD triển khai các khóa học căn bản tại Hà Giang, Quảng Nam, Đồng Tháp, với kế hoạch mở lớp đầu tiên cho cán bộ quản lý tại Hà Giang vào năm 2025. Các khóa học giúp cán bộ xây dựng chính sách du lịch bền vững, quản lý điểm đến hiệu quả, như quy hoạch tour cộng đồng H’Mông hay bảo tồn văn hóa Chăm. Sau giai đoạn thử nghiệm, mô hình sẽ được nhân rộng ra cả nước. Đây là bước đi chiến lược, đưa tư duy quốc tế vào quản lý địa phương, hỗ trợ trực tiếp Chiến lược Phát triển Du lịch 2030.
Triển vọng bền vững: Bài học từ Thụy Sĩ, vươn xa toàn cầu
Chương trình đào tạo Quản trị Du lịch và Khách sạn Thụy Sĩ là chìa khóa để nhân lực du lịch Việt Nam bắt kịp thế giới. Với chi phí thấp và tính linh hoạt, chương trình lý tưởng cho doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs), vốn chiếm phần lớn ngành du lịch. Một homestay ở Quảng Nam, sau khóa trung cấp, có thể học cách cá nhân hóa dịch vụ, tận dụng nguồn nguyên vật liệu địa phương, vừa tăng doanh thu vừa mang đến sự phát triển bền vững cho nơi họ sống. Một hướng dẫn viên ở Đồng Tháp có thể thiết kế tour khám phá văn hóa nông nghiệp bản địa, kết hợp trải nghiệm bền vững, thu hút khách quốc tế. Những thay đổi nhỏ này tạo hiệu ứng lan tỏa, cải thiện sinh kế cộng đồng và nâng cao uy tín điểm đến.
Để nhân rộng mô hình, nhà nước cần hỗ trợ tài chính và tích hợp chương trình vào chiến lược đào tạo quốc gia. Các chính sách ưu đãi học phí, hợp tác PPP, hoặc tài trợ cho SMEs sẽ giúp chương trình tiếp cận mọi tỉnh thành, từ đô thị lớn như Hà Nội đến vùng xa như Cao Bằng. Nếu được triển khai đồng bộ, mô hình này có thể đào tạo hàng chục nghìn nhân sự mỗi năm, đáp ứng nhu cầu 50.000 lao động chất lượng cao mà VNAT dự báo.
Mô hình Thụy Sĩ xứng đáng để Việt Nam học hỏi và thử nghiệm. Là thị trường du lịch phát triển hàng đầu, Thụy Sĩ thu hút khách đa dạng, từ giới thượng lưu tìm kiếm khu nghỉ dưỡng sang trọng đến backpacker khám phá văn hóa nông thôn. Yêu cầu khắt khe về dịch vụ và bền vững của họ đã tạo nên một ngành du lịch tinh tế, nơi mỗi trải nghiệm đều được chăm chút. Việt Nam, với mục tiêu đón 50 triệu khách quốc tế, cũng hướng đến việc phục vụ khách cao cấp và xây dựng thương hiệu điểm đến bền vững. Chương trình đào tạo Quản trị Du lịch và Khách sạn Thụy Sĩ chính là bước khởi đầu, mang tinh hoa Thụy Sĩ để đào tạo nhân lực Việt Nam đáp ứng kỳ vọng toàn cầu.
Chương trình đào tạo Quản trị Du lịch và Khách sạn Thụy Sĩ không chỉ là khóa học, mà là nền tảng đưa du lịch Việt Nam vươn xa. Với sự dẫn dắt của SECO, EHL, VNAT, và các đối tác, chương trình đặt viên gạch đầu tiên cho một ngành du lịch hiện đại, bền vững, cạnh tranh, giúp Việt Nam tỏa sáng trên bản đồ thế giới.