QUẢNG NAM – Sở Văn hóa, Thể thao, và Du lịch (VHTTDL) tỉnh Quảng Nam đã tổ chức hội thảo chuyên gia về mô hình điểm du lịch xanh vào ngày 15/8/2024 tại thành phố Hội An với sự tài trợ của Tổng cục Kinh tế Liên bang Thụy Sỹ (SECO).
Hội thảo hướng đến đối thoại công tư và tham vấn ý kiến của cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp, tổ chức du lịch, các chuyên gia du lịch bền vững trong nước và quốc tế nhằm tìm kiếm giải pháp phát triển du lịch xanh Quảng Nam đạt hiệu quả trong thời gian tới.
Phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Thanh Hồng – Giám đốc Sở VHTTDL tỉnh Quảng Nam – trân trọng cảm ơn SECO đã giúp Quảng Nam là tỉnh đầu tiên trên cả nước ban hành và triển khai áp dụng bộ tiêu chí du lịch xanh. Đến nay đã có 25 doanh nghiệp du lịch thuộc lĩnh vực lưu trú, điểm tham quan, doanh nghiệp lữ hành đã được UBND tỉnh cấp quyết định công nhận đạt chứng nhận du lịch xanh. Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp đã hoàn thành hồ sơ để được đánh giá công nhận.
Mặc dù vậy, ông Hồng cũng thẳng thắn nhìn nhận kết quả phát triển du lịch xanh tỉnh Quảng Nam vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu tiêu chí xanh quốc tế và kỳ vọng của doanh nghiệp và du khách.
“Những mô hình du lịch xanh của tỉnh mới chỉ ở bước khởi đầu nhưng góp phần thay đổi nhận thức của người dân và du khách cũng như quảng bá rộng rãi hình ảnh du lịch xanh Quảng Nam, từng bước định hình và phát triển rộng rãi thương hiệu “Quảng Nam – Điểm đến du lịch xanh”, ông Hồng nói. “Tuy nhiên, chặng đường phát triển du lịch xanh vẫn còn lắm gian nan trong bối cảnh chung về vị trí địa lý, cơ sở hạ tầng, sự đồng bộ trong nhận thức và hành động của các cấp các ngành về tiêu chuẩn tăng trưởng xanh vẫn còn nhiều bất cập, thiếu cơ chế, chính sách. Trong thời gian tới, Quảng Nam sẽ tập trung xây dựng cơ chế hỗ trợ trực tiếp cho cộng đồng doanh nghiệp và người dân tạo mô hình du lịch xanh thí điểm ở nông thôn và miền núi để mở rộng không gian du lịch ở phía Tây và phía Nam của tỉnh.”
Sự phát triển du lịch theo hướng xanh và bền vững của tỉnh Quảng Nam trong suốt ba năm qua có sự hỗ trợ của Chính phủ Thụy Sỹ, đặc biệt trong việc ban hành tiêu chí du lịch xanh để tăng tính cạnh tranh của doanh nghiệp. Bà Sibylle Bachmann, Trưởng Cơ quan Hợp tác phát triển – Đại sứ quán Thụy Sỹ tại Việt Nam, chia sẻ: “Thông qua SECO, Chính phủ Thụy Sỹ đang hỗ trợ TP. Hội An trở thành điểm đến du lịch bền vững được công nhận trên toàn thế giới. Chúng tôi sẽ tiếp tục hỗ trợ tỉnh Quảng Nam cập nhật tiêu chí du lịch xanh và giúp các doanh nghiệp du lịch tiếp cận chứng nhận du lịch bền vững quốc tế.”
Thách thức trong phát triển du lịch xanh
Tại hội thảo, các đại biểu cũng tập trung thảo luận nội dung về cơ chế hợp tác phát triển du lịch xanh, cơ hội và thách thức trong phát triển sản phẩm, xây dựng thương hiệu, quy hoạch và hợp tác công tư.
Bà Nguyễn Thị Thu Trang, Chuyên gia tư vấn về du lịch bền vững – Công ty tư vấn chiến lược Clickable Impact, đã chia sẻ thông tin về Hội đồng Du lịch Bền vững toàn cầu (GSTC) và các tiêu chuẩn toàn cầu cho du lịch và lữ hành bền vững do GSTC thiết lập và quản lý. Bà cho biết Bộ tiêu chí du lịch xanh của tỉnh Quảng Nam đã được phát triển dựa vào 25 bộ tiêu chí theo chuẩn quốc tế và có thay đổi để phù hợp với tình hình địa phương. Quảng Nam cũng có nhiều lợi thế để phát triển du lịch bền vững theo tiêu chuẩn của quốc tế với sự cam kết của chính quyền địa phương và sự ủng hộ của cộng đồng du lịch.
Tuy vậy, theo bà Trang, việc triển khai Bộ tiêu chí du lịch xanh của tỉnh hiện còn bất cập: (1) thiếu sự tham gia của cộng đồng doanh nghiệp du lịch và điểm đến do lợi ích chưa rõ ràng và thiếu kiến thức về du lịch bền vững; (2) thiếu thông tin và cơ chế, công cụ hỗ trợ các cơ sở kinh doanh du lịch tiếp cận chứng nhận xanh, từ việc đăng ký, chia sẻ thông tin đến việc đánh giá trực tuyến và trực tiếp; (3) sự khách quan và nhất quán trong quá trình đánh giá chưa được đảm bảo; (4) thiếu các chiến dịch truyền thông và thúc đẩy về lợi ích của chứng nhận xanh cho các bên liên quan về du lịch; (5) hiện tại, thời gian đánh giá lại là 5 năm, quá dài; và (6) thiếu các chính sách và cơ chế hỗ trợ cũng như nguồn lực để triển khai hiệu quả và thành lập đội ngũ đánh giá viên có năng lực.
Bên cạnh đó, ông Trương Nam Thắng, Chuyên gia độc lập về Bộ chỉ số Phát triển Du lịch Việt Nam (VTDI), chia sẻ về năng lực của du lịch Quảng Nam được đánh giá theo Bộ công cụ VTDI. VTDI gồm 5 nhóm chỉ số, 17 trụ cột, 111 chỉ số được tính toán dựa trên dữ liệu từ khảo sát và các nguồn dữ liệu định lượng.
Ông Thắng cho biết Quảng Nam đang làm tốt ở bốn trụ cột sau: Tài nguyên tự nhiên, Tài nguyên văn hoá, Sự bền vững về môi trường và năng lượng trong du lịch, và Hạ tầng hàng không. Điều này cho thấy cam kết của tỉnh về phát triển bền vững. Tuy vậy, tỉnh đang đối mặt với nhiều thách thức gồm An toàn & an ninh, Tác động Kinh tế-Xã hội của du lịch, Nhân lực & thị trường lao động, Mức độ ưu tiên cho du lịch, và Mức độ sẵn sàng về công nghệ thông tin và truyền thông.
Theo ông Thắng, du lịch là ngành kinh tế tổng hợp nên cần sự vào cuộc đồng bộ từ các cơ quan chức năng liên quan để cải thiện các chỉ số trên. “Có nhiều chỉ số Quảng Nam bị đánh giá thấp nhưng lại không liên quan đến ngành du lịch và được quản lý bởi nhiều sở ban ngành khác nhau. Vì vậy, chúng tôi mong muốn sau khi bộ chỉ số chính thức được công bố, Quảng Nam sẽ có các buổi họp kỹ thuật để phân tích từng nhóm chỉ số, trụ cột để biết được du lịch địa phương mạnh, yếu ở đâu và trách nhiệm cải thiện từng phần việc sẽ do cơ quan, đơn vị nào chịu trách nhiệm,” ông Thắng nói.
Xây dựng điểm đến bền vững
Bên cạnh Bộ tiêu chí về du lịch xanh và đánh giá tổng thể về du lịch Quảng Nam, các chuyên gia còn đánh giá về tiềm năng phát triển và đưa ra gợi ý xây dựng điểm đến xanh và bền vững cho Quảng Nam. Ông Đặng Xuân Sơn, Chuyên gia sản phẩm và tiếp thị điểm đến, đưa ra những câu hỏi gợi mở về sự độc đáo và giá trị cốt lõi thương hiệu điểm đến của xã Cẩm Hà.
“Khi triển khai xây dựng điểm đến và sản phẩm du lịch bền vững tại Cẩm Hà, chúng ta cần nhấn mạnh tính độc đáo và giá trị cốt lõi của thương hiệu. Về bản sắc văn hoá, Cẩm Hà có những nét văn hoá độc đáo nào và làm thế nào để đưa những nét văn hoá đó vào thương hiệu? Về môi trường tự nhiên, Cẩm Hà có những cảnh quan thiên nhiên đẹp như thế nào và làm thế nào để bảo vệ và phát huy những giá trị tự nhiên này? Về cộng đồng địa phương, người dân Cẩm Hà có những nét đặc trưng gì và làm thế nào để gắn kết du lịch với cộng đồng địa phương? Về du lịch bền vững, Cẩm Hà đã làm gì để phát triển du lịch bền vững và những cam kết nào đã được thực hiện?,” ông Sơn nói.
Ông Trần Xuân Mới, Giám đốc Công ty Tư vấn quản lý ATM, cho rằng các công ty du lịch cần xây dựng thêm tour, tuyến và sản phẩm gắn với loại hình du lịch cộng đồng du lịch nông thôn ở Quảng Nam để giảm thiểu quá tải ở một số điểm đến và cải thiện thu nhập cho người dân địa phương.
Tại hội thảo, lãnh đạo UBND tỉnh Quảng Nam và Sở VHTTDL đã trao chứng nhận du lịch xanh cho 12 đơn vị. Đại diện Sở VHTTDL và Sở Công Thương Quảng Nam ký kết biên bản thỏa thuận phối hợp về phát triển thương mại và du lịch tỉnh. Ngoài ra, ba địa phương – gồm thành phố Hội An, thị xã Điện Bàn và huyện Duy Xuyên – ký kết biên bản ghi nhớ liên kết, hợp tác phát triển du lịch của ba tỉnh Quảng Nam.
Phát biểu bế mạc hội thảo, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Quảng Nam Phan Thái Bình đề nghị Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tiếp thu, tổng hợp đầy đủ các ý kiến, khuyến nghị từ chuyên gia, doanh nghiệp để tham mưu UBND tỉnh tiếp tục chỉ đạo triển khai thúc đẩy du lịch xanh Quảng Nam phát triển hiệu quả, sâu rộng hơn nữa trong thời gian tới.
Trước đó, vào ngày 14/8/2024, các đại biểu đã tham gia tour “Trải nghiệm du lịch xanh Quảng Nam” và khám phá mô hình du lịch xanh tại làng nghề Đông Khương (thị xã Điện Bàn), làng du lịch cộng đồng Trà Nhiêu (huyện Duy Xuyên), và làng mộc Kim Bồng (thành phố Hội An).